Rijden onder invloed

Dit is de vraag die het vaakst letterlijk zo wordt gesteld, en het is een goede vraag: het onderscheid bepaalt onder meer welke procedure geldt, welke bevoegdheden de politie en de officier van justitie hebben, en wat er van de zaak blijft staan.

Het antwoord hangt niet af van hoe ernstig iets voelt. Het strafrecht kent twee soorten strafbare feiten — overtredingen en misdrijven — en in welke categorie een feit valt, volgt uit de wet zelf. Niet uit de omstandigheden van jouw avond, en niet uit de hoogte van een bedrag.

Waar deze site ophoudt: de strafbepalingen van de Wegenverkeerswet zijn voor dit project niet opgehaald, en dus zeggen wij voor geen enkel alcoholfeit in welke van de twee categorieën het valt. Voor jouw zaak staat het er wel, en op de plek die telt: op de dagvaarding of de strafbeschikking staat het feit met de wettelijke grondslag erbij. Dat document is de bron — geen uitleg op internet, ook deze niet.

Vh-feit is jargon dat mensen tegenkomen zonder dat iemand het uitlegt. De afkorting staat voor voorlopige hechtenis: een vh-feit is een strafbaar feit waarvoor de wet voorlopige hechtenis toelaat.

Waarom dat uitmaakt, gaat niet over geld maar over bevoegdheden. De wet knoopt aan die categorie dwangmiddelen vast die anders niet openstaan. Dat verklaart waarom je bij het ene feit mee moet naar het bureau en bij het andere niet, zonder dat de sanctie daarom hoger is.

Of jouw feit eronder valt, zeggen wij niet: het Wetboek van Strafvordering is voor deze site niet opgehaald, en de lijst waar dit aan hangt staat daar. Wat je hier meeneemt, is de betekenis van het woord — zodat je weet waar het over gaat als het valt.

Eerst het deel dat de meeste mensen wakker houdt: een administratieve sanctie onder de WAHV is geen strafblad. Die route is bestuursrechtelijk, er komt geen veroordeling aan te pas, en een boete voor te hard rijden die via het CJIB loopt levert er dus geen op.

Bij een strafrechtelijke afdoening ligt het anders. Wat mensen een strafblad noemen is de justitiële documentatie, en de vraag die er in de praktijk toe doet is meestal niet «hoe lang staat het er» maar «waar loop ik ertegenaan». Dat laatste komt aan het licht bij een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag: of een feit in de weg zit, wordt beoordeeld tegen het doel waarvoor je die verklaring nodig hebt.

Die beoordeling doet Justis, en de termijnen en profielen die daarbij horen zijn voor deze site niet opgehaald. Wij publiceren daar dus geen aantal jaren over. Voor een concreet antwoord ga je naar Justis of naar je advocaat — een getal dat wij hier zouden neerzetten, zou je helpen bij precies de beslissing waar je het het minst kunt gebruiken.

Naast de strafzaak kan het CBR een eigen traject starten. Dat is geen straf: het CBR beoordeelt rijvaardigheid en geschiktheid en kan een maatregel opleggen — een cursus of een onderzoek — met eigen kosten en eigen termijnen, en met gevolgen voor de geldigheid van je rijbewijs als je niet meewerkt. Dat traject wacht niet op de rechter en heeft zijn eigen beslismoment.

Een rijontzegging is weer iets anders: die komt van de rechter of via een strafbeschikking. De pagina over rijontzegging legt uit hoe die zich verhoudt tot invordering van het rijbewijs en tot het CBR. Drie mechanismen, verschillende instanties — het is de moeite waard ze uit elkaar te houden, want ze lopen zelden gelijk op.

En je verzekering: wat een veroordeling betekent voor je autoverzekering staat in je polisvoorwaarden en in het acceptatiebeleid van je verzekeraar, niet in de wet. Daar kan deze site geen algemene regel over geven.

Drugs in het verkeer wordt in Nederland in een eigen regeling geregeld, met per aangewezen stof een eigen grenswaarde en met een aparte regel voor het gebruik van meerdere middelen tegelijk — ook in combinatie met alcohol. Er is dus niet één grens die je met een omrekening op cannabis of amfetamine kunt loslaten.

Deze site publiceert die grenswaarden niet, en publiceert er geen tarief bij, om dezelfde reden als bij alcohol: er is voor dit project geen enkele Nederlandse bepaling over rijden onder invloed opgehaald, en wat wij niet uit een bron kunnen tonen, tonen wij niet. Het officiële antwoord ligt bij het Openbaar Ministerie.

Wat je hier wel meeneemt: alcohol en drugs zijn in de Nederlandse regelgeving twee sporen met eigen bepalingen. Een tekst die ze op één hoop gooit — zeker een tekst die belooft je precies te vertellen wat het kost — heeft dat verschil niet gelezen.