Rijontzegging

Dit is de meest gestelde praktische vraag, en er wordt zelden een bruikbaar antwoord op gegeven. Begin bij de tekst: art. 179 WVW 1994 ontzegt «de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen». Dat woord is het scharnier. De vraag is niet of jouw voertuig aanvoelt als een auto, maar of het in de zin van die wet een motorrijtuig is.

Een gewone fiets zonder motor wordt niet door een motor voortbewogen. Bij een snorfiets, een bromfiets, een brommobiel of een speed pedelec ligt het anders dan veel mensen aannemen, want die worden wél gemotoriseerd voortbewogen. Deze site heeft de definitiebepalingen van de WVW niet opgehaald en classificeert jouw voertuig daarom niet — dat is precies het soort conclusie waarmee je de weg op gaat, en waarvoor je niet moet varen op een uitleg die de definitie niet voor zich heeft.

Wat je wél kunt doen: lees in de uitspraak of de strafbeschikking zelf waarvoor de ontzegging geldt, want daar staat het. Staat het er niet ondubbelzinnig, vraag het dan na bij het Openbaar Ministerie of bij een advocaat voordat je gaat rijden. Rijden tijdens een lopende ontzegging is een zelfstandig strafbaar feit, en dat is een dure manier om erachter te komen.

Een rijontzegging volgt niet uit een boete. Ze hoort bij feiten die het strafrecht in gaan, en art. 179 WVW 1994 somt die feiten op: twee groepen artikelen met elk hun eigen bovengrens, plus een verhoogde bovengrens wanneer er opnieuw een feit uit die groep wordt gepleegd binnen de termijn die het artikel noemt na het einde van een eerdere ontzegging.

Bij snelheid loopt de weg daarnaartoe via de noot bij de Bijlage: word je staande gehouden bij een overschrijding vanaf 50 km/u — en vanaf 30 km/u voor kolom 3 — dan wordt het rijbewijs ingevorderd en gaat het proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie. Dat is het moment waarop een administratieve zaak een strafzaak wordt.

Op de vraag «hoe lang krijg je de eerste keer» bestaat geen wettelijk antwoord, en deze site verzint er geen. Het Openbaar Ministerie hanteert richtlijnen voor wat het eist en de rechter beslist; wat de wet levert is de bovengrens, niet de uitkomst. Een voorwaardelijk opgelegde ontzegging gaat bovendien niet meteen in: die hangt boven de zaak onder de voorwaarden die in de beslissing staan, en gaat alsnog lopen als je je daar niet aan houdt.

Een ontzegging loopt niet af doordat er een datum verstrijkt. Er zitten regels omheen die de duur in je voordeel of in je nadeel verschuiven, en die staan in art. 179 en 180 WVW 1994.

In je voordeel: de tijd dat je rijbewijs vóór het ingaan van de straf al ingevorderd of ingehouden was, wordt geheel in mindering gebracht (art. 179 lid 6). Die periode is dus niet weg.

In je nadeel: lever je het rijbewijs later in dan het moment waarop dat had gemoeten, dan wordt de termijn van rechtswege verlengd met precies het aantal dagen dat daartussen zit (art. 180 lid 6). Uitstellen levert dus niets op; het schuift de dag waarop je weer mag rijden even ver naar achteren. Word je gedurende de ontzegging rechtens van je vrijheid beroofd, dan wordt de termijn ook met die tijd verlengd (art. 180 lid 7).

En loopt er al een eerdere ontzegging, dan begint een tweede pas te lopen als die eerste is verstreken (art. 180 lid 2). Twee ontzeggingen lopen niet tegelijk af.

Naast de strafzaak kan er een traject van het CBR lopen. Dat is geen straf en geen rechter: het CBR beoordeelt rijvaardigheid en geschiktheid, en kan op grond van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011 een maatregel opleggen — een cursus of een onderzoek, met eigen kosten en eigen termijnen, en met gevolgen voor de geldigheid van je rijbewijs als je niet meewerkt.

Twee dingen zijn hier belangrijk. Dit spoor wacht niet op de strafzaak: het loopt ernaast en heeft zijn eigen beslismoment. En het wordt niet alleen door alcohol in gang gezet — dezelfde regeling kent ook drempels voor snelheidsoverschrijdingen als rijgedrag, met een eigen grens voor bromfietsen en een eigen grens bij wegwerkzaamheden. Die getallen publiceert deze site niet: die regeling zit niet in haar gegevens.

Verwar dit ten slotte niet met de inneming van het rijbewijs die in de WAHV zelf staat. Art. 28a WAHV laat toe dat het rijbewijs wordt ingenomen wanneer een administratieve sanctie niet is betaald en verhaal niet is gelukt. Dat is een inningsmiddel met een eigen maximale duur: het gaat over geld, niet over rijvaardigheid, en het is geen rijontzegging.

Wat een veroordeling of een ontzegging betekent voor je autoverzekering, staat niet in de wet maar in je polisvoorwaarden en in het acceptatiebeleid van je verzekeraar. Sommige verzekeraars stellen er vragen over bij het afsluiten of verlengen; wat dat met je premie doet, verschilt per maatschappij. Deze site kan daar geen algemene regel over geven en doet dat dus niet.

Over de grens valt er wél iets hards te zeggen. Voor de herhalingsregel van art. 179 WVW 1994 telt een eerdere onherroepelijke veroordeling in een andere lidstaat van de Europese Unie mee — de wet zegt dat zelf. Of een in het buitenland opgelegde ontzegging in Nederland doorwerkt, is een andere vraag: daarover is voor deze site geen bepaling opgehaald, en dus schrijven we er hier niets over op.